maandag 23 mei 2011

Groepswerk

Het werken met groepen is boeiend, levendig en nooit hetzelfde. Dat realiseerde ik me van de week weer eens tijdens het opstarten van een nieuwe groep op de dagbehandeling van het verpleeghuis. Ik kwam juist van een andere locatie waar ik óók met een groepje mensen van een dagbehandeling gewerkt had. Dezelfde doelgroep, dezelfde leeftijden.We waren daar intensief bezig geweest, de mensen hadden mooie improvisaties gemaakt op instrumenten, er werden over en weer grappen gemaakt, uit volle borst gezongen, en er werd geconcentreerd geluisterd naar verschillende muziekstijlen, waarna gesprekken ontstonden met diepgang en humor.

Bewolkt
De nieuwe groep op de andere locatie had een totaal andere dynamiek. Meteen al bij aankomst merkte ik een donkere, bewolkte sfeer. Twee heren lieten zich zó negatief uit over zingen en muziek, dat dit een onmiddellijke invloed had op de overige deelnemers: drie dames die al stonden om mee te gaan gingen weer zitten, zeiden te moe te zijn, of volgende week wel te komen. Twee anderen, een heer en mevrouw, gingen juist demonstratief en een beetje bozig staan: "wij gaan wél, jullie doen nóóit iets, jullie vinden nóóit iets leuk!". Een goed begin is het halve werk. Dit werd dus het hele werk.

Na veel vijven en zessen was de groep eindelijk bij elkaar. Eén van de negatieve heren was er ook bij. Het kon hem niet schelen wat er gebeurde zei hij. "Ik word hier nog gekker dan ik al ben, ik heb niks aan dit gedoe hier allemaal". Met de armen over elkaar, de blik in de lucht en de mondhoeken omlaag zat hij het uit.
Geen lied werd meegezongen, geen instrument aangepakt, geen antwoord gegeven, geen voet tikte mee in de maat. Ik was begaan met deze man, zo in strijd met het aanvaarden van zijn ziekte, zo wantrouwend en afwerend dat er geen sprankje licht en vreugde zijn hart binnen kon komen.

Ramp
Hoe begaan ik ook was, voor de groep bleek de man een ramp. De zinderend negatieve uitstraling en zijn openlijk getoonde afkeuring hadden een enorme invloed. Schoorvoetend nam men deel, steeds weer steelse blikken werpend op de man. Voor mij was het hard werken: blijven uitnodigen, blijven aanbieden, blijven stimuleren, zelf alles zingen, er kwam niets uit de groep zelf. Zat het ene moment een mevrouw nog met een grote glimlach op klankstaven te improviseren, zodra zij opkeek en de afkeurend hoofdschuddende man zag, schoof zij ze van zich af.

Invloed non-verbaal gedrag
Natuurlijk heb ik dit vaker meegemaakt, en toch is het elke keer weer indrukwekkend om te ervaren wat een enorm effect alleen al iemands houding op ons kan hebben, iemands uitstraling. Want na dat ene negatieve zinnetje heeft deze man niets meer gezegd, alles gebeurde non-verbaal. Gelaatsuitdrukking, bewegingen, het heeft allemaal lading en betekenis, en wij vangen dat moeiteloos op, óók mensen met dementie. Of misschien wel juist mensen met dementie. Andersom is gelukkig ook waar: een liefdevolle houding en positieve uitstraling hebben een even krachtige werking. Om het evenwicht in deze groep te brengen zal ik zelf nog wat meer positiviteit moeten uitstralen; vóór ik gehaast door de tijdsdruk naar binnen stap zal ik eerst in mezelf naar binnen moeten keren en het vuurtje van mijn hartewarmte een keertje extra moeten opporren. Het is mijn ervaring dat dit bewust stilstaan, dit "stemmen" van mijzelf, wonderen kan doen in zo'n groep. Anderzijds, soms moet je accepteren dat het niet genoeg is. Omwille van de groep zal ik deze heer in dat geval dan voorlopig niet uitnodigen in deze muziektherapiegroep.

En ik? Ik ben blij dat ik na deze groep pauze heb...


Eerdere blogberichten over groepswerk: muzikaal groepswerk , groepswerk dagverzorging

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Plaats hier uw reactie