vrijdag 17 augustus 2012

Geluiden

Wij zijn altijd omringd door geluiden. Wind, auto's, brommers, vogelgezang, kwakende kikkers, radio, muziek, een eindeloze reeks aan geluid komt er doorlopend op ons af. Een gezond mens kan veel geluid aan zonder daar iets aan over te houden. Gehoorschade loop je wel op door bijvoorbeeld langdurig blootgesteld te worden aan geluidsniveaus boven 80 dB(A). Berucht zijn de gehoorvernietigende geluidsniveaus bij poppodia en disco's. Op Wikipedia lees ik tot mijn verbazing dat ook motorrijders moeten oppassen voor gehoorschade, níet vanwege het geluid van de motor, maar door de luchtstroom die gillend langs de helm raast! Van mijn brommertje vroeger kan ik me herinneren dat ik juist niets hoorde door die enorme helm. Maar ja, die Honda ging geloof ik maar 35 km/uur, wat ik in die tijd overigens al héél avontuurlijk vond.

Het intrigeert mij dat we geïrriteerd of verontrust kunnen raken door een klein geluidje, terwijl we gemakkelijk bij onze favoriete band met veel te hoog geluidsniveau staan te swingen en schreeuwend aan onze vrienden vragen of ze nog een biertje lusten. Komt het door het ritme, de herkenning, de uitbundige sfeer die we zo op prijs stellen dat we ons niet bewust zijn van de oorverdovende herrie? Er komt steeds meer aandacht voor gehoorschade en geluidshinder. Gelukkig maar. Want je zult toch maar nooit meer goed naar muziek kunnen luisteren, of continu een pieptoon in je oren hebben!

Zelfs tot de poppodia begint het door te dringen: Pinkpop organisator Smeets zou de geluidsnorm van Europese festivals willen "verstrengen", zo lees ik op de website van de Nederlandse Stichting Geluidshinder.  Daar is nog veel werk te verzetten. Bij het meest knullige dorpsfeestje waar jong en oud elkaar ontmoet, staan de knoppen nog altijd op tien. Steeds vaker hoor ik mensen zeggen dat ze snel zijn weggegaan vanwege de herrie, of zelfs niet eens meer gaan omdat ze elkaar toch niet kunnen verstaan.

Beleving
Even intunen op mijn persoonlijke beleving van geluid. Ik kan in mijn tuin zitten en luisteren naar het onafgebroken, intens doordringende gekwaak van de groene kikker, en dat nota bene rustgevend vinden. Hetzelfde geldt voor een wandeling langs zee met stevige wind. Of de uitbundige vogelconcerten in de vroege ochtend. Sterker nog, zo'n vogelconcert kan ik ervaren als een soort stilte. Waarschijnlijk is het zo dat ik er van binnen 'stil' van wordt, in de zin van kalm en evenwichtig. Maar waarom? Waarom raak ik geïrriteerd door een autoradio onder mijn raam en niet door de krekels? Ik kan mij onmogelijk concentreren wanneer ons dorp weer eens met maaimachines, heggenscharen en bladblazers van de miniemste oneffenheid ontdaan wordt. Het irriteert me, ik ervaar het als buitengewoon hinderlijk.Wanneer echter de buurvrouw om negen uur s'avonds haar schuiftrompet oefeningen door het dorp laat schallen, inclusief herhalingen van moeizaam veroverde loopjes, komt er een glimlach om mijn lippen en denk ik slechts "hee, er is zeker binnenkort weer een concertje". Het harde gesnerp van de bouwvakker's schuurmachine is niet mooi maar aanvaardbaar. De radio die er als arbeidsvitaminen bij aanstaat hoor ik minder hard en toch word ik daar zenuwachtig van.

Coloradokevers
Ik kom tot de conclusie dat ik associaties heb bij al die verschillende geluiden, gepaard aan een mening, en oordelen. Natuurgeluiden bijvoorbeeld horen er gewoon bij. Natuur associeer ik met buiten, vakantie, vrij, rust en ontspanning. Bovendien maak ik onderdeel uit van die natuur, het zijn oergeluiden die bij de natuurlijke omgeving horen en als zodanig vertrouwd. Ergens is dat vreemd, ik ben immers opgegroeid in een grote stad, in een stenen omgeving, zonder tuin. De enige natuur in mijn omgeving waren de coloradokevers in het brood, die kwamen met de schepen mee. Je zou toch denken dat die stedelijke omgeving met zijn eeuwig doorgaande geraas mij vertrouwder zou moeten zijn dan bos of polder. Toch is dat niet zo. Wie weet zit er nog een rudimentair stukje oude oertijd in mij, loop ik nog een beetje achter qua evolutie waardoor mijn lichaam de natuurlijke omgeving nog steeds als normaal ervaart.

Brom
Mechanische geluiden vind ik moeilijker, ze zijn onnatuurlijk, te monotoon. Dat herinnert mij aan onze vorige woning. Wij konden er een tijdlang niet goed slapen, we hoorden voortdurend een heel lage brom en konden niet traceren waar het vandaan kwam. We kregen zelfs fysieke ongemakken, misselijk en benauwd. Na weken zoeken bleek dat de kruidenier een nieuwe koeling had in de kelder, twee panden verderop. Die zoemde wanneer hij aansloeg. Het apparaat werd op trillingsdempende klossen gezet en voorbij was het leed: we sliepen weer als roosjes. In dit geval heb je het dan niet meer over harde geluiden, je kon het nauwelijks horen, maar wel vóelen. De trillingen van geluid dragen ver en gaan diep! Je kunt dus flinke hinder ondervinden van geluiden die qua decibellen ver onder de wettelijke normen liggen.

Dan de oordelen en meningen: er moet geschuurd worden, er moet geoefend worden. Dat is acceptabel en redelijk en daarom voor een periode aanvaardbaar. De radio bij een schuurmachine is níet nodig, de persoon zelf hoort hem waarschijnlijk nauwelijks vanwege zijn oorbeschermers... het zeurende gejengel en onverstaanbaar geklets irriteren vooral in sociaal opzicht: iemand houdt geen rekening met mij. Dat is erger dan het geluid zelf.

Plofje
Verontrustende geluiden zijn er trouwens vele. Onbekende geluiden bijvoorbeeld, die zorgen voor een lichte frons: Wat is het? Waar komt het vandaan? Moet ik er iets aan doen?  Nog onheilspellender zijn de geluiden die je maar al te goed kent, geluiden die garant staan voor problemen: een rateltje in je auto, tikken op het slaapkamerzeil (= nee! lekkage!), een plofje in de vaatwasser waardoor je weet dat binnenkort de monteur weer gebeld moet. Een bepaald geluidje kan iemand wakker houden, bang maken, irriteren, en lange speurtochten op zoek naar het geluidje veroorzaken. Zo hoorde ik vorig jaar telkens een uitzonderlijk zacht geschraap in de tuin. Het was moeilijk te lokaliseren. Af en toe hoorde ik het niet. Het stoorde niet echt, het wekte eerder nieuwsgierigheid op, het was raadselachtig, het geluidje liet me niet los. Tijdens een lunch aan de picknicktafel kwam de ontdekking: een wesp knaagde reepjes picknicktafel af als bouwmateriaal voor zijn (haar?) nest. Je hoorde hem smakken!

Gestoord
Zorgen voor niet teveel decibellen in je eigen oren en die van je omgeving vind ik van groot belang.
Verder is het toch vooral een persoonlijke kwestie hoe je geluid ervaart. Net als smaak. Vroegere kennissen uit Barcelona deden geen oog dicht in het stille dorp in Friesland waar zij vakantie vierden. Te stil. Een vriendin die dol is op motorrijden wordt gelukkig van het geluid van een Harley, ze krijgt er kippenvel en een kick van. Een jonge kennis wil juist verhuizen vanwege zo'n zelfde Harley; haar buurman heeft er een en zij zegt dat zij "gestoord" wordt van de "geluidsmuur die bij nacht en ontij door mijn kamer dendert". Dat vind ik wel een mooi woord in dit verband, gestoord. Geluid, in welke vorm dan ook, kan nu eenmaal inderdaad ontzettend storen. Je kunt je oren niet dichtdoen, je kunt er niet omheen.


Nederlandse Stichting Geluidshinder


Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Plaats hier uw reactie